Lesje Psychologie: de Confirmation Bias

herfst Het leek me wel weer eens leuk om een lesje Psychologie in de mix te gooien. En toen ik gisteren op de scooter zat onderweg naar huis (in de kou en regen) bedacht ik me, hoe kan ik al die mensen helpen die heel verdrietig worden van het feit dat de zomer over is en de herfst nu toch echt zijn (of haar?) intrede heeft gedaan (en ja, ik ben één van die mensen). Dat ‘helpen’ van die zomer lovers is wel een beetje vrij geïnterpreteerd, maar daar later meer over.  Waar ik vandaag het één en over ga vertellen is (als je de titel hebt gelezen komt dit niet heel erg als een verrassing) de confirmation bias. Dit is het zoeken (en vinden of herinneren) van informatie die je eigen ideeën bevestigen en daarnaast het negeren van informatie die je ideeën (of zoals we dat in de psychologie zo mooi zeggen ‘attitudes’) ontkrachten. Yep, ik ben me er van bewust dat dit redelijk vaak is, laat me het beter uitleggen…

Goed, laten we weer even terug gaan naar dat herfst achtige weer (of de herfst in het algemeen). Ik liet al doorschemeren dat ik meer een zomer liefhebber ben. Mijn attitude (kort door de bocht: mijn gevoel) naar de zomer toe is dus heel positief: het is dan altijd lekker weer, lekker lang licht, warm, lekkere salades en heel veel van dat soort fijne dingen! Mijn attitude naar de herfst toe is negatiever: regenachtig, koud, snel donker, de hele reutemeut. En zie je wat ik nu doe? Ik benadruk dus de fijne en positieve dingen van de zomer, en de negatieve dingen van de herfst. Dat het de helft van de zomer ook regende en koud was (hallo zomerstorm) vergeet (want die zomer is zo fijn!). En die herfst is ook zo slecht nog niet: de bomen worden alle kleuren van de regenboog, boswandelingen zijn perfect in de herfst, dat het weer snel donker is brengt ook veel gezelligheid met zicht mee (tijd voor kaarsjes!), om nog niet te spreken over alle lekkere dingen in de herfst (pompoensoep!!).

De confirmation bias werkt op drie niveaus.
Bij het zoeken van informatie. Als mensen op zoek zijn naar nieuwe informatie om een bepaald idee te testen zoeken ze voornamelijk naar informatie die hun ideeën bevestigen. Dus als aan mij gevraagd wordt: wat vind je van de herfst? En mijn attitude tegenover de herfst is dat het maar een stom seizoen is (dat vind ik trouwens niet hoor) dan ben ik geneigd om informatie te zoeken die dat idee bevestigen (het regent veel in de herfst, het is donker, koud etc.). Ander voorbeeld: stel, je bent het spel ‘Wie ben ik’ aan het spelen (dat je met ja, nee vragen moet raden welk poppetje de ander is). En je denkt dat de ander Pietje is. Dan ben je eerder geneigd om te vragen: is het een man (een bevestigend antwoord als het klopt > ja) dan te vragen: is het een vrouw (terwijl het antwoord tot de zelfde conclusie leidt (Nee, het is geen vrouw).
Bij de interpretatie van informatie. Mensen kunnen dezelfde informatie op een totaal andere manier interpreteren afhankelijk van wat hun attitude is ten opzichte van dat onderwerp.
Bij het ophalen van informatie uit je geheugen. Als ik denk aan het feit dat ik vliegen eng vind zal ik eerder geneigd zijn om te bedenken: vliegen is gevaarlijk, dat blijkt maar weer uit al die vliegtuigen die de laatste tijd zijn neergestort. Niet aan het feit dat relatief gezien vliegen veiliger is dan autorijden.
herfstNu is zo’n confirmation bias met betrekking tot of je de herfst nou leuk vind of niet natuurlijk niet zo ernstig (al kan je, als je je bewust bent van deze bias, natuurlijk wel juist opzoek gaan naar informatie die je idee van de stomme herfst kan ontkrachten, want een positieve attitude tegenover de herfst kan alleen maar blijer maken, aangezien je toch niet zo veel aan de seizoenen kan veranderen ;)). Maar bedenk ook: de confirmation bias kan altijd de kop op steken. Bij onbelangrijke zaken, maar ook bij dingen als: waar ga ik een huis kopen, wat vind ik van mezelf (eigenwaarde) en op welke politieke partij moet ik tijdens de verkiezingen stemmen. Als je eigenwaarde bijvoorbeeld niet zo hoog is en je vind jezelf maar stom, dan ben je dus geneigd om informatie te zoeken die dat bevestigd (en ook informatie op die manier te interpreteren en op te slaan in je geheugen). Ik ben stom, zie je, zelfs de kat wil niet bij me op schoot zitten, die vind me ook al stom!

Wat je er tegen kan doen? Je er bewust van zijn dat je hersenen zo werken. Ze zoeken vaak snelle manieren om informatie te verwerken, op te halen en te interpreteren en die snelle manieren zijn soms niet de meest ‘correcte’ als in dat ze per se tot de waarheid leiden. Op zich is dit ook helemaal niet erg, het maakt het leven een stuk makkelijker (het zou namelijk heel vermoeiend zijn om bij elk stukje informatie dat je krijgt een complete analyse te moeten uitvoeren van wat je hier nu mee moet) maar soms kan het geen kwaad om eens vanuit verschillende standpunten naar een ‘probleem’ te kijken. Voor de herfst ben ik in ieder geval helemaal klaar! Kom maar op met de tikkende regen tegen het raam als ik met kaarsjes (want het is donker) en een kopje thee (want het is koud) lekker wegkruip in de bank!

Kenden jullie de confirmation bias?
herfst

13 Comments

  1. Lieke 23 september 2015

    Leuk artikel! Ik kende dit nog niet. Erg interessant om te lezen

    Beantwoorden
  2. Ysanne 23 september 2015

    Interessant om te lezen, vind die rubrieken altijd tof. Kende deze theorie inderdaad al van mijn studie, leuk uitgelegd!
    Ysanne onlangs geplaatst…LEESVOER | BIG LITTLE LIESMy Profile

    Beantwoorden
  3. Morgaine 23 september 2015

    nee, hier had ik nog nooit van gehoord, en waarom moet er overal weer een term voor zijn, hoor ik nu mijn moeder zeggen bijv. hahahaha

    en wat je beschrijft dat is inderdaad vaak een instelling, die ik dus al jarenlang weer ondermijn en dat ook graag bij anderen doe en juist positieve punten naar voren zal halen, ook dankzij mijn moeder trouwens die dat er al heel jong in gooide bij mij, de winter kan ook mooi zijn, je schaatst toch graag? En hoe geniet jij van de sneeuw als de zon dan ook schijnt met prachtige blauwe luchten… uhm ja ze heeft gelijk. 😉

    X
    Morgaine onlangs geplaatst…Liebster Award | Part #4My Profile

    Beantwoorden
  4. Sandra 23 september 2015

    Gaaf artikel Bente! Ik kende dit al vanuit mijn opleiding, maar alsnog is het super tof om jouw uitleg te lezen. Vind het toch altijd wel inspirerend om het van verschillende personen te horen, met als gevolg dat ik het nu nog beter begrijp. Ja, echt een heel tof artikel!
    Sandra onlangs geplaatst…Q&A | Vraag maar raak!My Profile

    Beantwoorden
  5. Renske 23 september 2015

    Ik vind dit altijd zulke interessante artikelen. Je schrijft het ook op een leuke en duidelijke manier. Zelf ben ik ook werkzaam in de gedragswetenschappen en wist dus al van deze term. Maar hé, dat maakt het juist ontzettend interessant om te lezen! En een stukje opfrissen van het geheugen is nooit verkeerd. 🙂
    Renske onlangs geplaatst…25 tips tegen een flinke vervelingMy Profile

    Beantwoorden
  6. Annelies 23 september 2015

    Dit vind ik interessant! Hier heb ik nog nooit van gehoord. Je legt dit helder uit waardoor ik het gewoon begrijp. Dat is fijn. Moet je vaker doen, dit soort blogs schrijven. Al vind ik je blogs over het algemeen sowieso heel leuk!
    Annelies onlangs geplaatst…RESTYLING!My Profile

    Beantwoorden
  7. Anne-Sterre 23 september 2015

    Ik kende het al. Origineel uitgelegd zo, in herfstsferen.
    Anne-Sterre onlangs geplaatst…Tag | Happiness tagMy Profile

    Beantwoorden
  8. Resaarcle 23 september 2015

    Interessant, zeg! Dat ga ik onthouden als ik nog eens in zo’n bui ben!

    Beantwoorden
  9. Nesrin 24 september 2015

    Nee ik kende dit niet en ik vind het heel leuk hoe jij het hebt uitgelegd want ja ik ben een herfst hater 😉
    Nesrin onlangs geplaatst…WINNEN! Purelime Sportbeha (let’s talk about boobies!)My Profile

    Beantwoorden
  10. Monique | WritingMonique 24 september 2015

    Ik had hier nog niet eerder van gehoord, maar ik vind dat je het onwijs leuk uitlegt en vertelt! Dit soort lesjes psychologie vind ik echt heel leuk!
    Monique | WritingMonique onlangs geplaatst…DIY Shirts op Spreadshirt | Winnen!My Profile

    Beantwoorden
  11. Naomi 25 september 2015

    Héél interessant en leuk om te lezen, nog nooit echt bij stilgestaan maar het is echt wel erg logisch als je er zo over nadenkt.
    Naomi onlangs geplaatst…Four of the best places to dive with great white sharksMy Profile

    Beantwoorden
  12. Evelien 1 oktober 2015

    INTERESSANT! IK HEB O.A. TOEGEPASTE psychologie GESTUDEERD, DUS DIT HERKEN IK ZEKER. IK LAS DAT JE EROVER DENKT OM HIER EEN VASTE RUBRIEK VAN TE MAKEN. IK ZEG: DOEN!
    Evelien onlangs geplaatst…DIARY: SEPTEMBERMy Profile

    Beantwoorden
    • Evelien 1 oktober 2015

      Oeps, op een of andere manier wordt mijn tekst in hoofdletters geplaatst… excuus! ben Redelijk nieuw in de blogwereld. En blond.
      Evelien onlangs geplaatst…DIARY: SEPTEMBERMy Profile

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge